ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
2181
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
و چنان كه در « تاريخ نائين 4 : 51 » نوشته چهار فرزند از وى بازماند : اول ميرزا على
--> - دو مرجع متنفذ عاليقدر اسلام لطمههاى شديدى بجهان تشيع وارد آمد كه هيچگاه جبرانپذير نخواهد بود . اما تأثير فوت مرحوم نائينى در نجف اشرف بنحو ديگرى بوده ، والد اينجانب در نامه دوم خود چنين نوشته است : « تشييع جنازه مرحوم آية اللّه نائينى و مجالس فاتحه ايشان خيلى اينجا با اهميت شد و انصافا نجفىها خيلى همت نمودند ، براى كمتر كسى اينطور اقدامات شده است . مدفن ايشان در صحن مطهر حجره مرحوم آقاى آقا سيد محمد فشاركى ( اعلى اللّه مقامه ) گرديد » انتهى . در كتب تراجم يادشده نيز به همين كيفيتها نوشتهاند . در « نقبا » گويد وى در اين اواخر عليل و رنجور شده بود و براى معالجه ببغداد رفت و حكومت عراق توجه بسيار كرد و قصرى در اختيارش گذارد و جمعى از پزشكان رسمى را بدرمانش گمارد اما فايدهاى نكرد و من در آخرين ايام حياتش از او در آنجا عيادت كردم و روز شنبه ( 26 ج 1 ) برحمت ايزدى پيوست و جنازهاش بنجف حمل شد و آن روز بزرگى بود ، و عالم پرهيزكار شيخ على قمى او را غسل داد و آية اللّه سيد ابو الحسن اصفهانى بر او نماز گذارد ، « تا آنكه گويد » : مجالس ترحيم بىشمار براى آن مرحوم منعقد شد و « جريدهء الكرخ » يك شماره خود را بعنوان يادنامه وى اختصاص داد و مرحوم شيخ محمد حسين كاشف الغطا و جمعى از شاگردان او و فضلا و شعرا نظما و نثرا در آن نشريه مقاله نوشتند ، و مراسم چهلمين روز درگذشت وى هم بسيار عظيم بود ، و سيد على نقى نقوى هندى نيز كه از شاگردان آن مرحوم بود شرح حال مبسوطى براى وى در « مجلة الرضوان » هند در سه شماره متوالى نگاشت و حق آن استاد را به خوبى ادا كرد . پايان كلام « نقبا » . و لكن مؤلف « معارف الرجال » گويد كه صاحب عنوان در پنجمين ساعت روز شنبه ( 26 ج 1 ) در نجف وفات يافت و عمرش از هشتاد افزون بود و جنازهاش را بر نهر ملك غازى اول در بحر نجف غسل داده سپس آن را بسوى نجف اشرف حمل كردند و از دروازه شرقى شهر وارد و درحالىكه بازارها تعطيل و همه طبقات مردم نجف در تشييع حاضر بودند آقايان طلاب علوم دينى جنازه را تا صحن مقدس غروى حمل و در حجره دوم از زاويه جنوب شرقى دفن نمودند ، الخ . و ملاحظه مىشود كه صاحب « نقبا » -